Skip to content


Агенциски ПР во 5 збора

Пред некој ден, мојата драга ПР колешка од Нови Сад, Драгана Џермановиќ - D DJ, ме замоли за кратко интервју, наменето за нејзиниот блог. Со задоволство одговорив на внимателно и непретенциозно составените прашања, а одговорите, заедно со оние на уште неколку други претставници на ПР индустријата од балканските земји, се објавени на draganadjermanovic.com. (Вториот дел од интервјуто е овде).

Ме инспирираше да споделам и тука еден дел од тоа интервју, особено делот за разликата меѓу ПР во компанија и во агенција. Ова беше мојот избор на петте збора со кои требаше да го опишам агенцискиот ПР:

Интегриран. Агенцискиот ПР е повеќе интегриран во тотални комуникации (заедно со сите останати комуникациски алатки: адвертајзинг, БТЛ, настани, промоции, WOM; нови медиуми…) за разлика од компанискиот ПР (in-house PR).

Динамичен. За еден ПР кој работи во агенција, секој ден е различен и полн со предизвици, главно заради разноврсноста на клиентите и проектите кои се работат паралелно.

Мултитаскинг. ПР луѓето од агенција се во исто време и планери, акаунти, копирајтери, новинари, гласноговорници (портпароли), клиент сервис директори и ПР менаџери. Ние работиме со клиентот, со тимот во агенцијата, со медиумите, со заедницата и со посебните целни публики. Мораме да работиме креативно, но истовремено и профитабилно. Во исто време мора да го ‘хендламе’ клиентот, агенцијата, но и себеси.

Разноврсен. Компанискиот (in-house) ПР е експерт во една област, областа во која делува неговата/нејзината компанија. Агенцискиот ПР мора да биде експерт на многу полиња. Ние, агенциските луѓе, мора да поседуваме различни познавања од различни области, да би можеле да работиме за различни клиенти и да им обезбедиме квалитетна услуга.

Љубопитност. Природната, вродената љубопитност на ПР-от е предуслов за карактеристиките набројани погоре.

Со кои 5 збора би ги опишале вие агенциските односи со јавност?

P.S. Овој пост беше оригинално објавен на 19.01.2010, но заради падот на серверот каде е хостирана crnaovca.mk, мистериозно исчезна, па сега го ре-објавувам. Се извинувам за коментарите кои исчезнаа заедно со постот.

Posted in Општо, ПР, ПР кариера. Tagged with , , , , , , , , , , , .

Репутацијата се гради со дела, а не со слогани и возвишени говори

Во еден од минатите постови ја најавив првата меѓународна конференција на српското друштво за ПР на тема имиџ и репутација, каде еден од клучните предавачи беше Dennis L. Wilcox, професор со светска слава, автор на еден од најупотребуваните учебници за односи со јавност на светските универзитети.

Dennis L. Wilcox, Professor emeritus of public relations, San Jose State University

Бидејќи не бев во можност лично да присуствувам на конференцијата во Суботица и да го запознам овој ПР гуру, решив да го побарам на facebook и да го прашам она што ме интересира. Овој љубезен господин ја прифати мојата покана и по неколку разменети реченици го замолив за кратко интервју и му ги испратив прашањата во врска со корпоративниот углед.

Па, еве ги неговите одговори:

Вашата дефиниција за ‘корпоративен углед’?
Корпоративната репутација е колективна перцепција на различните стејкхолдери (засегнати страни) на една организација. Таа ги претставува колективните перцепции и ставови на поединците кои имаат некаква врска со организацијата, како на пример клиентите, добавувачите, вработените, членовите на заедницата каде организацијата има продавница или фабрика, владините регулатори, инвеститорите, финансиските аналитичари, новинарите, итн.

Која е разликата помеѓу корпоративниот углед и корпоративниот имиџ?
Корпоративниот углед е формиран од страна на страните кои се на некој начин засегнати од организацијата. Корпоративниот имиџ (корпоративната слика), од друга страна, пак, е повеќе интернализиран. Имиџот е она што организација смета дека е и што сака да го проектира како слика за себе.

Една банка, на пример, можеби сака да проектира “имиџ” (слика) дека нејзиниот тим е пријателски и љубезен, или дека банката е успешна и добро менаџирана. Односите со јавноста и рекламните кампањи често пати се фокусираат на проектирање на имиџот на една организација, или дека нејзините производи се репрезент на висок квалитет и вредности.

Клиентите, на пример, може да чувствуваат дека проектираниот “имиџ” е погрешен или лажен. Тие сметаат дека вработените во банката всушност и не се особено љубезни или пријателски настроени, или дека производите се со слаб квалитет. Така, банката може да има “репутација” (углед) дека има нељубезен персонал, и покрај тоа што таа преку кампањите продолжува да проектира имиџ дека е “френдли” банка.

Мерењето на корпоративниот углед е клучно ако сакаме да управуваме со него. Кој е најдобар начин за мерење на корпоративниот углед?
Мерењето на корпоративниот углед вклучува микс на методи. Основниот концепт е континуирано да ги “слушаш” клучните јавности на организацијата. Ова може да биде во форма на фокус групи помеѓу вработените или клиентите, следење на жалбите и поплаките на услугата, анализа на содржината на коментарите и дискусиите во врска со корпорацијата и нејзините производи на интернет сајтовите и социјалните мрежи, па дури и преку интервјуа со opinion лидери и разните инфлуенсери.

Dennis Wilcox на ПР конференцијата во Суботица

Dennis Wilcox на ПР конференцијата во Суботица (превземено од: itkutak.com)

Важно е да се воспостави матрица на различни јавности, и да се евалуира угледот во рамките на секоја од нив. Корпорацијата може да има одлична репутација кај финансиската заедница (инвеститори и аналитичари), а лоша кај заедницата во која работи. Или: одреден производ може да има лоша репутација за квалитетот, додека другите производи на таа компанија да имаат многу подобра репутација. Со евалуација на “угледот” во различни сегменти, компанијата може да презема акции за да ги коригира проблемите и да ја подобри својата репутација како одговорна компанија.

Постојат исто така и меѓународни индекси – анкети за репутацијата на корпорациите, кои ги прават различни публикации или непрофитни групи. Во САД, на пример, Fortune Magazine прави годишно рангирање на 100 most admired companies, врз основа на повеќе фактори. Apple, Google, Coca-Cola често испливуваат меѓу компаниите на кои јавноста најмногу им се восхитува.

Како традиционалните медиуми влијаат на репутацијата?
Меинстрим медиумите играат огромна улога во формирање на перцепциите за компанијата, бидејќи луѓето кои не знаат многу за неа се потпираат на извештаите во медиумите за да формираат свое мислење. Ако компанијата е на вести заради некоја катастрофа/несреќа во нејзина фабрика, или е принудена да ги повлече своите производи од пазарот, луѓето обично сметаат дека таа компанија не е многу добра, и со тоа се намалува нејзиниот углед.

Интензивното медиумското покривање на информациите дека извршните директори заработувале огромни плати (во некои случаи и до 100 милиони долари), а истовремено отпуштале илјадници работници и барале помош од владата, предизвика сериозна ерозија на репутација за фирмите како AIG, Citigroup, и Bank of America. Од друга страна, Walmart во последниве години ја подобри својата репутација со серијата активности и иницијативи кои го позиционираа овој светски водечки retailer како една од “најзелените” компании. Поволното медиумско покривање за овие иницијативи навистина сторија многу за да ја подобрат неговата репутација во јавноста.

Што е потребно за добар корпоративен углед?
Добрата корпоративна репутација се заснова на основните вредности на организацијата, како и на нејзините активности. Компанија која добро ги третира своите вработени, има одлични производи/услуги, активно учествува во заедницата, поддржува важни проекти, и активно работи на тоа да се осигура дека нејзиното влијание врз животната средина е минимално - обично има добра репутација. Репутацијата се базира на акции, на дела, а не на слогани и возвишени говори. Има еден добар цитат од Абрахам Линколн, кој ги става нештата во перспектива: “Карактерот е како дрвото, а угледот како сенката. Сенката е она што мислиме за дрвото; дрвото е вистинското нешто.”

Thank you, once again, Professor Wilcox!

P.S. Ако сакате да видите повеќе од Wilcox, кликнете на следниве линкови:
D Dj & Blogowski: Три прашања за Wilcox
Предавањето на Wilcox на ПР конференцијата во Суботица: “Preserving Reputation in the Internet Age”

Posted in Едукација, Медиуми, ПР, ПР евалуација, Репутација. Tagged with , , , , , , .

Во пресрет на третата Глокал конференција

Следната седмица, поточно од 15 до 17 октомври, ќе се одржи третата по ред Глокал конференција. Глокал (Glocal) е меѓународна конференција за комуникации во организација на New York University Скопје, со главен фокус на социјалните медиуми.

Преку 30 презентации и реномирани странски и домашни предавачи ќе бидат дел од програмата, која е поделена во осум сесии: односот помеѓу социјалните и традиционалните медиуми, етнографско изучување на социјалните медиуми, трансформација на културните индустрии, култура на вмрежување, трендови и влијание на социјалните медиуми врз новинарството, социјалните медиуми како бизнис, правно регулирање на социјалните медиуми, менливи идентитети.

Сесиите ќе се одржуваат на самиот универзитет (во Сарај). Иако учеството е бесплатно, организаторите препорачуваат претходно регистрирање на заинтересираните учесници, заради големиот интерес.

Се гледаме таму!

Posted in Едукација, Медиуми, Новинарство, ПР, Социјални медиуми. Tagged with , , , , .

Прва меѓународна ПР конференција во Србија

Српското здружение за односи со јавност деновиве ја најави првата меѓународна конференција за ПР во Србија, која ќе се случува во Суботица, од 15 до 17 октомври.

Темата ќе биде “Креирање на имиџ и управување со репутација“, а предавачи ќе бдат стручњаци од областа, од Србија, Хрватска, Словенија и САД. Еден од клучните предавачи е Dennis L. Wilcox, автор на Public Relations: Strategies and Tactics, еден од најупотребуваните учебници за односи со јавност на светските универзитети. Сепак, морам да признаам дека низ неговите книги не успеав да најдам добро разработен концепт во врска со ‘управување со репутација’, јасно одвоен од она што е познато како ‘креирање на имиџ’.

Како и да е, за заинтересираните, котизацијата е 9.500 динари (околу 100 еур).

Posted in Едукација, ПР, ПР евалуација, Репутација. Tagged with , , , , , .

Е вака треба

Е вака се прави ТВ сторија, објективна, со сите позитивни и негативни страни:

Сторијата се однесува на проектот “Крушево етно град”, кој претставува обид на група ентузијасти за развивање на алтернативен туризам. Новинарката на крајот од прилогот заклучува дека и покрај необичниот ентузијазам на локалците (кои за целите на овој проект се преоблекуваат во традиционални носии, ги носат со недели и глумат цела традиционална свадба “just for the fun of it”), проектот има и свои реални недостатоци, особено проблемот на достапност (нема директни летови, а од главниот град потребни се уште три часа возење).

Голем плус за BBC, навистина се потрудиле да дојдат дури до Крушево и да направат цела репортажа за градот и за проектот. Но од мене и голем минус за македонските претставници кои говорат во прилогот - нивните изјави, нивниот настап и јазик е нешто што со што ама ич не можеме да се пофалиме! Штета е вакви прилики за светска промоција да не се искористат најдобро што се може, заради неподготвеност на говорниците.

Posted in CSR, Интерен ПР, Медиуми, Новинарство, ПР. Tagged with , .

Дали го мерите угледот на вашата компанија?

Денес угледот (репутацијата) е највредниот капитал што една компанија го поседува, а управувањето со угледот (reputation management) е една од нашите главни задачи како ПР професионалци.

Па ако е навистина така, ако навистина секој ПР менаџер е воедно и менаџер на репутација, тогаш е логично да во компанијата се прави мониторинг и мерење на угледот, како што се прави мониторинг, клипинг и мерење на публицитетот.

Еве една мала анкета наменета за бизнисите, за да испитаме колку навистина се вршат мерења на репутацијата во нашите компании и фирми.

Кликни ТУКА за анкетата

Доколку сте претставник на компанија како професионалец од областа на ПР, маркетинг, комуникации, или сте на повисоко менаџерско ниво, ве молам одвојте неколку минути и одговорете на пет кратки прашања. Анкетата е дел од истражување за мојата магистерска теза од областа на reputation management & measurement. Резултатите од анкетата, како и од целото истражување, ќе бидат објавени на блогов.

Однапред благодарна!

Posted in ПР, ПР евалуација, Репутација. Tagged with , , , , , .

Котлер во Скопје: Предизвиците на маркетингот во 21 век

Филип Котлер, маркетинг гуру, ценет професор и консултант на многу универзитети и компании, на 21-септември годинава доаѓа во Скопје, во организација на Капитал Медиа Груп. Котлер кој е еден од најголемите живи авторитети и мислители во областа на маркетингот, автор на водечките светски учебници од кои денеска знаења црпат повеќе генерации на професионалци од целиот свет, за прв пат ќе пренесе дел од своето знаење и искуство и на македонската бизнис-јавност.

Котлер за македонската деловна заедница, по цена од 450 евра влезница, ќе одржи предавање на тема: “Предизвиците на маркетингот во 21 век“.

Мене лично најмногу ме интересира што има Котлер (ако има) ново да каже околу новите начини на комуникација и користењето на WOM стратегии, социјални медиуми, блогови, подкасти, спонзорско претставување на производи и други нови медиумски канали, како и градење на вредностите на брендот.

Posted in Едукација, Маркетинг. Tagged with , , , , , .

Македонија вечно во минатато

И таман кога помислив после спотот “Охрид – град на светлината” дека кампањата “Македонија вечна” добива смисла, откривам дека во рамките на кампањата имало и билборди, и тоа ни повеќе ни помалку - замислени “како разгледници”!!!

Кој ли ги смисли? Кој ли ги направи такви како оние најнеинвентивните разгледници од пред 30 години, од кои се срамиме дека ги имаме (и се веројатно и единствените што ги имаме)!

Дајте луѓе остајте билбордите, средете го сајтот прво! Па 21 век е!

Posted in Адвертајзинг. Tagged with , .

Македонија вечна: Кога се сака - се може

Вчера беше промовиран и четвртиот спот од вкупно седум од серијата “Macedonia Timeless”, како дел од владината кампања за промоција на Македонија на CNN. Од претходниот пост на оваа тема до сега останав должна со осврт на новите спотови кои беа промовирани во изминативе неколку недели.

1. “Македонија вечна” – Милчо Манчевски, Сенки продукција
2. “Македонија вечна” – Игор Иванов-Изи, Пристоп МК
3. “Македонија вечна” – Ѓорче Ставревски (за природните убавини, сеуште не е официјално промовиран, иако е најавено дека е веќе готов)
4. “Македонски храмови” – Милчо Манчевски, Сенки продукција
5. “Охрид град на светлината” – Душан Дракалски, New Moment
Во најава се уште два спота:
6. Спот за промоција на македонско вино
7. Спот за промоција на Македонија како археолошки рај

Со новите спотови некои дилеми се разјаснија. Затоа нема премногу да пишувам, само на кратко ќе се надоврзам на претходните заклучоци.

ОК, сега е веќе јасно дека copy-то “Macedonia Timeless” остана како амбрела за сите спотови од кампањата, и тоа преведено на македонски како “Македонија вечна”, а не “безвременска Македонија”. И повторно ништо ниту безвременско ниту вечно нема тука, заради што сметам всушност уште повеќе се наметнува потребата од посебни приказни и пораки развиени за секој од спотовите посебно.

Промотивна кампања или уметничко дело? Значи, повторно да потсетам дека спотот не треба да се гледа (само) како уметничко дело, израз на авторот, туку како дел од кампања која треба да ја претстави Македонија во светот и да привлече туристи.

Секој режисер со свој пристап, и во сопствен стил.

Манчевски продолжува со напорните кратки и брзи кадри, кои молскавично се менуваат, прикажувајќи де фрагменти од цркви, де некои нејасни ноќни хипер-урбани сцени со скејтери и златни рипки. Инаку станува збор за прв спот специјализиран за одреден сегмент на туризмот, односно за сакрален туризам (цркви, манастири и џамии), кој е насловен како “Македонски храмови”. Што сакал авторот да каже не ми е баш најјасно.

Изи ја замислил видео презентацијата како “своевидно патување низ природните убавини, културното наследство и туристичките потенцијали на Република Македонија”. Приказната ја води низ нарација на мек машки voice over. Пријатен и допадлив, не многу инвентивен, типичен туристички спот. Иако, како и повеќето, мислам дека би можел и без кадрите од античка Македонија.

Лично, најмногу ми се допаѓа спотот за Охрид на Душан Дракалски и New Moment, промовиран вчера, а насловен како “Охрид - град на светлината”. Спотот е модерна мини видео-сторија за древниот град на светлината, претставувајќи го Охрид не само како лулка на цивилизацијата, туку и како туристичка атракција со одлична традиционална кујна и забава. Со прекрасна фотографија, сепак овој спот е најблиску до реалноста, до современото лице на градот. Од друга страна, овој спот има своја препознатлива, јасна и издржана приказна, приказната за градот на светлината (Лихнидос, старото име на Охрид), раскажана во спотот низ визуелната игра на сенки и светлина.

И она што сакам да го издвојам на крај е дека последниот спот од серијата Македонија вечна, “Охрид – град на светлината”, е снимен за 80.000 евра, за разлика од останатите спотови кои Владата ја чинеа секој по околу 200.000! На кратко: значи можело да се сними одличен спот за промоција на земјата и за помалку од половината од безобразно високите суми кои ги наплаќаат ‘големите’ режисери. Е па кога се сака се може!

Posted in Адвертајзинг, Медиуми. Tagged with , .

Од самитот во Берлин: пар прашања за мерењето на ПР

“The Changing Face of Media and its Impact on Communications Measurement” е насловот на првиот европски самит за ПР евалуација кој се одржа пред две недели во Берлин. Околу 200 делегати - ПР професионалци и експерти од ПР компании и професионални агенции за евалуација – од 28 земји, имале интензивни контроверзни дискусии околу прашањата поврзани со мерење на ефективноста на ПР и комуникации, особено во време на промени и рецесија. Организатори на овој Самит беа AMEC (Association for Measurement and Evaluation of Communication), IPR (Institute for Public Relations) и германското здружение за ПР (DPRG).

Еве неколку интересни заклучоци што ми го привлекоа вниманието.

1. Постојат три типа на ПР истражување (според Frank Ovaitt, Претседател и Извршен директор на IPR):
• Истражување во ПР пракса – за да се реализира, а потоа и оцени ефективноста на реализираната ПР програма.
• Истражување за ПР пракса – за подобро да разбереме што работиме и како.
• Истражување на ПР пракса – теоретски развој и тестирање на стратегии и методи.

2. Компаративна ефективност на реклама и ПР: Според истражувањето на David Michaelson (претседател на Echo Research) и Donald K. Wright (професор по односи со јавност на College of Communication, Boston University), ПР не е толку надмоќен над рекламата (за појасно: авторите под ПР тука подразбираат едиторијал, односно покриеност во традиционален медиум во вид на новинарски напис/сторија). Точно е дека публиката повеќе ќе верува во сторијата отколку во рекламата, но вистински зголемената свесност за брендот доаѓа исклучиво кога се работи за заеднички ‘настап’ на адвертајзингот и ПР-от, односно кога сторијата ја надополнува рекламата.

3. Christopher Storck (шеф на Task Force - Value Creation, DPRG) дава одговор на прашањето зошто најголем дел од компаниите не сакаат да плаќаат за истражување, анализа и мерење на ефективноста на нивните ПР програми. Според него има две причини: не гледаат соодветен ROI (не им се исплати), и немаат доволно буџет за воопшто да можат својата работа да ја извршуваат ефективно. Storck вели дека решението за ова е корпоративните комуникации (или ПР во некои фирми) да се интегрира во системот на стратешкиот менаџмент на компанијата, кој треба да разбере дека објавите во традиционалните медиуми се само еден од многуте канали за комуникација меѓу компанијата и нејзините публики, па анализата на тие објави не значи и слика како јавноста ја перцепира компанијата. Одделите и луѓето задолжени за корпоративни комуникации и односи со јавност во компаниите, ако сакат да го зголемат своето влијание во бизнисот, мора да најдат подобри алатки за мерење на ефективноста на нивните ПР програми, но и да поседуваат подобри менаџерски способности.

Како главен заклучок од сите сесии и презентации веројатно може да се извлече дека алатките за мерење на ефективноста на ПР програмата мора да се обликува индивидуално, но во однос на ПР целите и задачите, бидејќи не постои единствена алатка која може да се примени на сите кампањи и во сите услови.

Подетален извештај од самитот може да видите тука.

Posted in ПР евалуација. Tagged with , , , .